Veel telers hebben nog grote volumes aardappelen liggen waarvoor ze mogelijk geen afzet zullen vinden. Alternatieven moeten gezocht worden. Storten op het veld is de allerlaatste optie. Dit kan alleen onder strikte voorwaarden en gaat gepaard met fytosanitaire risico's.

Op basis van de rondvraag die begin april gebeurde bij ruim 200 Belgische aardappeltelers, kunnen we stellen dat er begin april nog een ongezien grote hoeveelheid aardappelen in de schuren lag. Het gaat over ongeveer 700.000 ton vrije aardappelen en 1.900.000 ton contractaardappelen. Het volledige volume vrije aardappelen, maar ook een deel van de contractaardappelen dreigen geen afzet te vinden.

Nu of later

Telers met een goede bewaarinfrastructuur en mechanische koeling kunnen – in samenspraak met hun afnemer - overwegen om de bewaring tot ver in de zomer te rekken. Zonder mechanische koeling en met kiemremming kan de bewaring maximaal tot in juni doorgaan. Vaak liggen contractaardappelen en vrije aardappelen in dezelfde schuur en is de teler verplicht om beide loten voorlopig verder te verzorgen. Dit komt neer op bijkomende kosten op de slechts mogelijke moment in de aardappelmarkt.

Met het einde van het bewaarseizoen in zicht, is het dus aan de teler om een oplossing te zoeken voor de afzet van overtollige aardappelen. In de eerste plaats moet er gekeken worden in de richting van veevoer of vergisting. Pas als daar geen afzet te vinden is, kan storten op het veld overwogen worden.

Negatieve prijzen

Telers melden ons de kansen die ze krijgen om aardappelen af te zetten tegen negatieve prijzen, waarbij het 1 tot 2 euro/100 kg kost om de aardappelen af te leveren. Vaak komen daar bovenop zelfs nog transportkosten bij. Ook hier is het aan de teler om een kosten-baten analyse te maken. Betaalt hij 20 à 30 euro per ton om van zijn aardappelen af te geraken of kiest hij voor het goedkopere alternatief door ze op het veld te brengen. Dit laatste houdt uiteraard ook risico’s en kosten in. Wie aardappelen op het veld brengt moet immers de nodige fytosanitaire maatregelen nemen.

Storten op het veld

Voor het storten van aardappelen op het veld is een grondstoffenverklaring nodig. Boerenbond vroeg daarvoor een gezamenlijke grondstofverklaring aan. Als land- en tuinbouwer kan je deze generieke grondstofverklaring individueel gebruiken door je te registreren op de Boerenbondwebsite. Je verklaart dat je individueel zal voldoen aan de voorwaarden gesteld binnen deze grondstofverklaring en je ontvangt dan ook een afschrift van deze grondstofverklaring.

Voorwaarden

De voorwaarden om te storten op het veld met een grondstoffenverklaring zijn de volgende:

De grondstof wordt na aanvoer op de akker zo snel mogelijk ondergewerkt. Het advies is de aardappelen onder te ploegen, bij voorkeur in combinatie met verkleining van de aardappelen om te verhinderen dat ze nog kunnen kiemen.  Dit is nodig om opslag en bladvorming te voorkomen. Onbeschermd aardappelloof kan immers een bron van besmetting zijn voor de aardappelziekte in de regio. Ook vanwege risico's op aardappelmoeheid (aaltjes) is het voorkomen van aardappelopslag essentieel. 

Wanneer tijdelijke stockage buiten de bewaarloods noodzakelijk is, gebeurt dit op het perceel waar het toekomstig open spreiden is voorzien of op een aangrenzend perceel. Wanneer de stockage op het (aangrenzend) perceel langer dan 7 kalenderdagen duurt, wordt de opslaghoop afgedekt met een luchtdoorlatend en waterdicht zeil.  

De gebruiker controleert wekelijks de toestand van de opgeslagen grondstof op het (aangrenzend) perceel. Wanneer de gebruiker hinder vaststelt (onder meer ongedierte, sapverliezen, geurhinder) worden onmiddellijk de nodige maatregelen genomen om deze hinder weg te nemen.

Elke individuele landbouwer die gebruik maakt van de grondstofverklaring, houdt een register bij van de geproduceerde grondstoffen. Het uitgaande materialenregister (art. 7.2.2.2. Vlarema) bevat de volgende gegevens over de geproduceerde grondstoffen:  

• de hoeveelheid grondstoffen in ton;  
• de datum van de afvoer;  
• de aard en de samenstelling van de grondstoffen, met vermelding van de materiaalcode, vermeld in artikel 7.2.2.1 (materiaalcode = M.00.00);  
• een omschrijving van de materialen of een aanduiding van de kwaliteit van de materialen;  
• de beoogde toepassingswijze van de grondstoffen (= gebruik als bodemverbeterend middel/meststof);  
• de naam en het identificatienummer van de onderneming van de gebruiker.  

Het materialenregister wordt ten minste elke dag aangevuld met de meest recente gegevens.  De geregistreerde gegevens worden gedurende 5 jaar ter plaatse ter beschikking gehouden van de toezichthouders. 

Nutriënten op het veld

Hou bij het openspreiden van aardappelen op het veld vooral ook rekening met de nutriënteninhoud. Op basis van eigen onderzoek (Viaverda 2025) hebben we vastgesteld dat 50 ton aardappelen tussen 110 en 150 kg stikstof en 35 à 50 kg fosfor kan bevatten.

Meer info

Ilse Eeckhout