In 2026 zijn de regels rond de beschermingsstroken langs waterlopen aangescherpt. Naast alle blauwe VHA-waterlopen moet er een beschermingsstrook van 3 meter of 5 meter aangelegd worden met een buffergewas. De correcte breedte van deze strook moet aanwezig zijn vanaf 1 januari (conform de hoofdteelt). Voor eventuele ecoregelingen en winterteelten moest deze beschermingsstrook al in het najaar 2025 aangelegd worden.
Paarse waterlopen
Langs paarse waterlopen verandert er niets en moet er geen beschermingsstrook aangelegd worden. Langs paarse waterlopen moet er een 1 meter teeltvrije, 1 meter fytovrije en 5 meter bemestingsvrije zone gerespecteerd worden.
Blauwe waterlopen
Voor percelen die grenzen aan blauwe waterlopen uit de Vlaamse Hydrografische Atlas (VHA) zijn er wijzigingen. Vanaf 2026 moet op elk perceel langs zo’n waterloop een beschermingsstrook aanwezig zijn van 3 of 5 meter breed. De breedte van die strook hangt af van de ligging, het gebiedstype en de aard van de teelt.
5 meter brede beschermingsstrook:
- Alle percelen in groene bestemmingen en SBZ-Habitatrichtlijngebieden, ongeacht teelt of gebiedstype.
- In gebiedstype 2 en 3 bij nitraatgevoelige teelten (aardappelen, groenten, mais...)
- Te realiseren: 1 meter teeltvrije zone (geen bewerking – geen pesticiden - geen bemesting) + 4 meter bufferteelt (geen pesticiden - geen bemesting).
3 meter brede beschermingsstrook:
- Voor niet-nitraatgevoelige teelten (o.a. cichorei, bieten, granen, vlas, gras, witloof, eiwithoudende gewassen) in alle gebiedstypes (ligging niet in groene bestemming of SBZ-H)
- Voor nitraatgevoelige teelten in gebiedstype 0 en 1 (ligging niet in groene bestemming of SBZ-H)
- Te realiseren: 1 meter teeltvrije zone (geen bewerking – geen pesticiden - geen bemesting) + 2 meter bufferteelt (geen pesticiden - geen bemesting).
Langs hellingen en in VEN-gebied
Langs hellingen en in gebieden die behoren tot het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN), moet de bemestingsvrije strook steeds 10 m breed. De oppervlakte van de beschermingsstroken wordt afgetrokken van de bemestingsruimte van het perceel. De beschermingsstrook moet u niet apart intekenen in de verzamelaanvraag tenzij u er een ecoregeling op aanvraagt (subsidies).
Raadpleeg gebiedstypes en waterlopen in de app LV-AgriLens, de verzamelaanvraag of het geoloket Landbouw.
Wat mag en wat mag niet?
(Klik op de tabel om te vergroten).
Ecoregelingen voor percelen langs waterlopen
Landbouwers kunnen voor hun percelen langs waterlopen vrijwillig deelnemen aan ecoregelingen. De ecoregeling 'bufferstroken' kan u afsluiten langs paarse of blauwe waterlopen. Dit zijn de mogelijkheden:
- Grasbufferstrook in het kader van erosiebestrijding (langs paarse waterlopen, 1025 euro/ha)
- Grasbufferstrook langs kwetsbaar landschapselement (langs paarse waterlopen, 1025 euro/ha)
- Bufferstrook met bloemenmengsel (langs paarse waterlopen, 1745 euro/ha)
- Beheer bufferstrook langs waterlopen met klepelmaaier (alleen langs blauwe waterlopen, 1000 euro/ha)
- Beheer bufferstrook langs waterlopen met afvoer van het maaisel (alleen langs blauwe waterlopen, 1250 euro/ha)
Elk van deze ecoregelingen hebben specifieke voorwaarden. Lees deze zeker na!
Bron
Agentschap Landbouw en Zeevisserij