Het Waarnemings- en Waarschuwingssysteem voor ziekten en plagen in sierplanten van Viaverda bestaat 30 jaar. Sinds de oprichting ondersteunt het systeem siertelers en groenvoorzieners bij het efficiënt en duurzaam beheersen van ziekten en plagen.
Oorspronkelijk opgezet om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te verminderen, blijft het vandaag even relevant. Parasieten evolueren immers voortdurend, net als de beschikbare middelen en beheersmaatregelen. Voor de sector is up-to-date informatie dus cruciaal. Leden van Viaverda (siertelers en groenvoorzieners) ontvangen deze informatie al drie decennia via het Waarnemings- en Waarschuwingssysteem.
Van oprichting tot succesverhaal
Het systeem werd gestart door toenmalig ambtenaar Frans Goossens, met het oog op een verantwoord gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de boomkwekerij. Op 31 januari 1996 organiseerde de Dienst Ontwikkeling Sierteelt de eerste ‘Studiedag Boomkwekerij’. Goossens gaf er een uiteenzetting over coniferenspint. Slechts drie maanden later, op 19 april 1996, verscheen het eerste waarschuwingsbericht voor coniferenspint in het Verbondsnieuws (nu vakblad Sierteelt & Groenvoorziening, AVBS).
Met steun van de Europese Gemeenschap en het Ministerie van Landbouw startte in 1997 het demonstratieproject rond waarnemingen en waarschuwingen op het toenmalige Proefcentrum voor Sierteelt, het huidige Viaverda. In het eerste jaar werden vier parasieten opgevolgd: Taxuskever, Bladsnuitkevers, Coniferenspint en Beukenbladluis. De eerste berichten werden opgesteld door Frans Goossens, Hans Casteels, Ann Hellemans en Gilbert De Mesmaeker, en verspreid via brief en publicatie in het Verbondsnieuws.
Dankzij dit systeem konden telers overgaan van kalendermatige naar gerichte bespuitingen. Al snel breidde de doelgroep zich uit met tuinaannemers en groendiensten, waardoor het systeem een bredere sectorale impact kreeg.
 |
 |
| Op 19 april 1996 verscheen een eerste waarschuwingsbericht voor coniferenspint in het toenmalige Verbondsnieuws. |
Anno 2026 worden de waarschuwingen digitaal verzonden naar leden van Viaverda. |
| |
|
|
| |
Waarnemen, waarschuwen en voorlichten
Het Waarschuwingssysteem rust op drie pijlers: waarnemen, waarschuwen en voorlichting.
- De waarnemingen gebeuren in de belangrijkste boomkwekerijregio’s van Vlaanderen: Wetteren, het Meetjesland, de Westhoek en Noord-België. Via een netwerk van waarnemers komen tellinggegevens van parasieten binnen. Op basis van deze informatie wordt beslist of een waarschuwingsbericht wordt uitgestuurd.
- Momenteel worden waarschuwingen voor 30 parasieten verstuurd. Deze berichten geven niet alleen het ideale bestrijdingsmoment aan, maar bevatten ook advies over beheersmaatregelen, natuurlijke vijanden, het juiste gewasbeschermingsmiddel en de optimale bestrijdingsmethode. Een goede behandeling op het juiste moment is essentieel. Behandelen op het foute moment betekent inefficiëntie en onnodige kosten.
- Telers worden altijd aangespoord om hun eigen planten te controleren voordat ze overgaan tot bestrijding. Gezien de grote diversiteit aan boomkwekerijgewassen is kennis over parasieten, natuurlijke vijanden en de impact van middelen cruciaal.
|
|
| |
|
|
Digitale tools en opleiding
Naast de waarschuwingsberichten via e-mail biedt Viaverda de siertelers en groenvoorzieners voorlichting en opleidingen. Regelmatig worden opleidingen georganiseerd die zich richten op het herkennen van parasieten en plagen. Dat gebeurt onder meer op studiedagen en proefveldbezoeken.
Er is ook de ‘Ziekten en Plagen’ app. Die laat telers en groenvoorzieners toe om ziekten, plagen en nuttigen op sierplanten zelf te identificeren. Ook de posters ‘Erkende Middelen’ en Fytoproefweb helpen bij het kiezen van het juiste middel. Bij twijfel kunnen Viaverda-leden bovendien advies vragen of een staal opsturen voor analyse.
 |
 |
| In het voorjaar van 2004 werden voor de eerste keer een aantal wandelvoordrachten 'Herkennen van ziekten en plagen in de boomkwekerij' georganiseerd. Die waren meteen een groot succes, toen nog met oud-medewerker Laurent Bernaerts. |
Liesbet Van Remoorte en Bart Haleydt staan vandaag in voor het Waarnemings- en Waarschuwingssysteem voor sierteelt en groenvoorziening. |
Drie decennia onmisbare ondersteuning
Al 30 jaar voorziet het Waarnemings- en Waarschuwingssysteem de sector van onmisbare informatie, praktische waarschuwingen en kennisoverdracht. Het helpt telers en groenvoorzieners om duurzaam, efficiënt en gezond te werken en blijft een essentiële pijler voor een veerkrachtige sierteeltsector.
Vandaag staan Liesbet Van Remoortere en Bart Haleydt in voor het Waarnemings- en Waarschuwingssysteem voor sierteelt en groenvoorziening. Klik hier voor meer info.
Meer info
Liesbet Van Remoortere
