Met het project ‘Fieldlab Groen’ wil Viaverda de komende vijf jaar de professionele groensector begeleiden bij de overgang naar een pesticidevrije en klimaatrobuuste groenvoorziening.
De professionele groensector staat voor een stevige uitdaging. Tuinen en openbaar groen moeten aantrekkelijk blijven, maar tegelijk beter bestand zijn tegen droogte, hitte en extreme neerslag. Ook de vraag naar een groenvoorziening met minder of geen pesticiden wordt steeds groter.
De kern van Fieldlab Groen is geïntegreerde gewasbescherming (IPM). Daarbij staat niet de bestrijding van een probleem centraal, maar het voorkomen ervan. Binnen het luik preventie wordt daarom gefocust op drie pijlers: bodemkwaliteit, biodiversiteit en slim waterbeheer.
Bodemkwaliteit als basis
Een gezonde bodem vormt daarbij het fundament. Verdichte of verstoorde bodems zorgen vaak voor problemen met waterinfiltratie, beworteling en plantgezondheid. In verschillende living labs wordt daarom onderzocht hoe bodemverbetering, mulch, compost, aangepaste werfpraktijken en zelfs tijdelijke bodembedekking met pionierplanten kunnen bijdragen aan een betere bodemkwaliteit, bodemherstel en een succesvollere aanplant. Ook voor de realisatie van succesvolle bloemenweides worden concrete technieken getest. De combinatie van aanlegmethode en maaibeheer wordt onderzocht om te achterhalen hoe op een efficiënte manier een soortenrijke, aantrekkelijke vegetatie kan ontstaan.
Biodiverse plantkeuze
Klimaatverandering, met droogte, hitte en wateroverlast, maakt de plantkeuze steeds belangrijker. Tegelijk moet ook rekening gehouden worden met de biodiversiteitswaarde van de soort of cultivar en het risico op invasiviteit. Fieldlab Groen verdiept de kennis rond de biodiversiteitswaarde van sierteeltcultivars met gestandaardiseerde protocols, en verwerkt deze in duurzame, dynamische en biodiverse vegetatiegemeenschappen voor verschillende standplaatsen. Het gebruik van inheemse en streekeigen beplanting wordt gestimuleerd als standaard goede praktijk, maar uitheemse, meer klimaatrobuuste soorten worden ook onderzocht en toegepast. Inheemse en uitheemse vaste plantencombinaties worden met elkaar vergeleken op vlak van biodiversiteitswaarde en esthetiek. Specifiek voor boomsoorten wordt een methodiek op punt gezet om hun klimaatgeschiktheid te bepalen. Ook het belang van autochtoon zaad- en plantgoed voor de biodiversiteitswaarde wordt onder de aandacht gebracht.
De informatie die voortvloeit uit deze onderzoeken wordt verwerkt in biodiverse plantpakketten voor tuincentra, vorming voor medewerkers van tuincentra en de opmaak van een online plantendatabase voor alle groenvoorzieners. Daarnaast wordt er specifiek ingezet op kennis- en informatie-uitwisseling met siertelers rond sortiment, met aandacht voor (potentieel) invasieve soorten.
Slim waterbeheer
Een klimaatrobuuste groenvoorziening moet niet alleen instaan voor het afvoeren van water, maar het waar mogelijk ook vasthouden en laten infiltreren. Daarom onderzoekt Fieldlab Groen onder meer geschikte beplantingen voor wadi’s en andere infiltratiezones. De bedoeling is om waterbeheer, biodiversiteit en een aantrekkelijke inrichting met elkaar te verzoenen.
Ook zwemvijvers worden onder de loep genomen. Daar wordt onder meer gekeken naar de ecologische werking van verschillende types en naar de rol van beplanting en technieken in het behoud van een goede waterkwaliteit.
| |
|
|
| |
IPM en GroenGek(l)eurd
In tegenstelling tot de land- en tuinbouwsector wordt geïntegreerde gewasbescherming momenteel nog te weinig toegepast of gecontroleerd bij professionele tuinaannemers. In andere sectoren, zoals landbouw en de bouwsector, heeft certificatie nochtans al aangetoond dat het kan zorgen voor een hoger kwaliteitsniveau. Vanuit deze insteek werd in 2022 het GroenGek(l)eurd kwaliteitslabel opgericht. Daarin werden de principes van IPM op maat van tuinaanleg en -onderhoud uitgewerkt tot praktische richtlijnen. Fieldlab Groen ondersteunt de uitrol van dit autocontrolesysteem via de begeleiding van bedrijven als voorbereiding op de audits, extra opleidingen rond IPM en ondersteunend onderzoek rond preventieve en curatieve maatregelen.
Daarnaast worden samen met de sector, het Departement Omgeving en diverse stakeholders extra modules voor onder meer ecologisch werken en dak- en gevelgroen uitgewerkt en in de markt gezet om professionaliteit van deze specialisaties te waarborgen.
|
|
Versterking van samenwerking in de keten
De living labs moeten niet alleen onderzoeksplaatsen worden, maar ook ontmoetingspunten waar ervaringen worden gedeeld en knelpunten gezamenlijk worden besproken. Siertelers, tuinaannemers, ontwerpers, bouwbedrijven en waterbeheerders hebben elk hun eigen expertise, maar hun keuzes beïnvloeden elkaar. Door de connectie via de living labs, wil Viaverda komen tot groenzones die beter bestand zijn tegen klimaatstress, meer biodiversiteit bieden en minder afhankelijk zijn van gewasbeschermingsmiddelen.
Meer info
Sandy Adriaenssens
Dit artikel kadert in het project ‘Fieldlab Groen: living lab voor een meer natuurlijke groenvoorziening in Vlaanderen’.
