In het teeltseizoen van 2024 hebben we op vraag van de sector een kleine demoproef aangelegd waar we het potentieel van tussenzaai van groenbedekkers onderzochten als onkruidbestrijdingsstrategie tussen de bataatruggen. Omdat we in 2024 potentieel zagen in deze strategie legden we in 2025 een vervolgproef aan om dit verder op te volgen.
Tijdens de eerste zes weken na het planten blijft de zone tussen de folieruggen van bataat volledig open, waardoor onkruid vrij spel krijgt. Om die zone onkruidvrij te houden, zijn vaak 6 tot 8 bewerkingen nodig, wat heel arbeids- en tijdsintensief is. Een snelgroeiende groenbedekker zou die open ruimte kunnen innemen en zo het onkruid kunnen onderdrukken.
De bataat werd geplant op 21 mei 2025. Op 4 juni 2025 zaaiden we drie verschillende groenbedekkers in aan beide kanten van een brede folierug met twee rijen bataat.
- Inkarnaatklaver – 60 kg/ha
- Witte klaver – 12 kg/ha
- Boekweit – 80 kg/ha
Door het manuele inzaaien was de verdeling en opkomst van de groenbedekkers niet overal even uniform. Boekweit kwam met grote snelheid op, gevolgd door inkarnaatklaver en witte klaver. De tragere opkomst van beide klavers gaf verschillende onkruiden de kans om mee te groeien. De boekweit daarentegen ontwikkelde zich zo snel tijdens het seizoen dat deze moest worden teruggesnoeid. Na het terugsnoeien hernam de boekweit haar groei, werd opnieuw heel volumineus en viel uiteindelijk om. Door het omvallen ontstonden open plekken, waardoor onkruiden alsnog vrij spel kregen.
Effect op de opbrengst
De oogst op 10 oktober 2025 en de sortering op 5 december 2025 tonen dat de groenbedekkers een aanzienlijke daling in opbrengst veroorzaakten in 2025. Veel knollen bleven kleiner door de concurrentie om licht, water en nutriënten met de groenbedekker. Inzaai van inkarnaatklaver leidde tot een opbrengstreductie van 58%. Witte klaver deed het nog iets slechter met een daling van 61%. De sterkste reductie werd gemeten bij boekweit, waar de opbrengst met 67% terugviel.
 |
|
Gewichtssortering van de bataat op brede folieruggen met tussenzaai van verschillende groenbedekkers.
|
| |
|
|
| |
Wat voor de vervolgproeven?
De resultaten van deze proef vormen een belangrijke basis voor het tweejarige project Alterbat, dat op 1 januari 2026 startte. Binnen dit project onderzoeken we verder hoe groenbedekkers succesvol kunnen worden ingezet in bataat.
Door de hoge opbrengstderving in 2025 passen we onze strategie voor 2026 licht aan voor 2026. We focussen op snel ontwikkelende groenbedekkers zoals boekweit, gele mosterd, phacelia en niger, maar dit keer worden ze mechanisch vernietigd, kort voordat de ranken van bataat de ruimte naast de ruggen beginnen overgroeien. Op die manier hopen we wel te profiteren van de onkruidonderdrukking in de eerste weken, maar vermijden we de zware concurrentie later in het seizoen. De groenbedekkers zullen op twee verschillende tijdstippen ingezaaid worden: vlak na ruggen trekken enerzijds en na planten anderzijds. Op die manier willen we nagaan hoe betreding de opkomst van de groenbedekker beïnvloedt.
|
|
| |
|
|
Meer info
Jan Buyssens
Annelien Tack
Dit artikel kadert in de projecten 'Maxbat: maximaliseren van de productuniformiteit en -kwaliteit in de teelt en bewaring van bataat' en 'Alterbat: tussenzaai van groenbedekkers als alternatieve onkruidbeheersingsstrategie in de teelt van bataat'.
