Puntvervuiling met gewasbeschermingsmiddelen blijft een belangrijke oorzaak van watervervuiling in de land- en tuinbouwsector in Vlaanderen. Een nieuwe Code Goede Praktijk rond de aanleg van vul- en spoelplaatsen voor spuittoestellen en watercaptatiepunten biedt landbouwers voortaan duidelijke richtlijnen om via aangepaste infrastructuur en correct gebruik van gewasbeschermingsmiddelen het oppervlaktewater te vrijwaren van vervuiling. Je kunt als teler echt het verschil maken. Want elke druppel die verloren gaat, weegt zwaar door! 

Waterkwaliteit staat al geruime tijd hoog op de agenda in Europa en Vlaanderen. Dit gebeurt in een context van klimaatverandering en een sterke evolutie in regelgeving rond (drink)waterkwaliteit. Voor de Vlaamse land- en tuinbouwsector betekent dit dat emissies van gewasbeschermingsmiddelen naar oppervlakte- en grondwater op korte termijn zoveel mogelijk moeten worden vermeden.

Overheden bundelen krachten voor concrete en werkbare afspraken

Het Agentschap Landbouw en Zeevisserij heeft samen met het Departement Omgeving, OVAM en VMM, en met medewerking van Inagro, pcfruit, Viaverda en ILVO, voor het eerst duidelijke richtlijnen opgesteld voor de aanleg van een vul- en spoelplaats en een watercaptatiepunt.

Op een overdekte vul- en spoelplaats kunnen alle werkzaamheden met het spuittoestel veilig gebeuren, zoals het vullen met water en gewasbeschermingsmiddelen, het spoelen en het reinigen van het spuittoestel, zonder risico voor het milieu.

Op een watercaptatiepunt kan het spuittoestel enkel met water worden gevuld. Alle handelingen met gewasbeschermingsmiddelen zoals vullen, spoelen en reinigen, moeten dan op het veld gebeuren.

Het is bovendien een goede landbouwkundige praktijk om het spuittoestel na de behandeling op het behandelde veld te spoelen. Zo wordt de hoeveelheid restvloeistof op het bedrijf beperkt en blijven de gewasbeschermingsmiddelen waar ze bedoeld zijn: op het veld.

Code van Goede Praktijk

De nieuwe Code van Goede Praktijk beantwoordt aan de huidige wetgeving en zal worden geactualiseerd wanneer de regelgeving in de toekomst wijzigt.

De praktijkcentra, gespecialiseerd in waterkwaliteit in het kader van gewasbescherming (Inagro, Viaverda en pcfruit), zullen samen met de sectoradviseurs van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij en andere voorlichters sterk inzetten op de verspreiding van deze informatie. Dit gebeurt via websites, kennisuitwisselingsmomenten, nieuwsbrieven, praktijkgerichte artikels in de vakpers en inspiratiefilmpjes.

De volledige Code van Goede Praktijk vind je hier. 

Vrijstelling stedenbouwkundige vergunning

De Code van Goede Praktijk gaat ook in op de huidige regelgeving en de stappen die al dan niet nodig zijn om een omgevingsvergunning aan te vragen.

Voor de aanleg van een overdekte vul- en spoelplaats kan een vrijstelling van het stedenbouwkundig luik van de omgevingsvergunning gelden, op voorwaarde dat de infrastructuur wordt aangelegd volgens de voorwaarden uit het vrijstellingsbesluit stedenbouwkundige handelingen. Dat vrijstellingsbesluit trad op 1 maart 2026 in werking.

In de toekomst worden ook verdere stappen gezet om de regelgeving verder te laten evolueren en bestaande knelpunten, zoals de mogelijkheid om gezamenlijke vul- en spoelplaatsen aan te leggen, te onderzoeken.

VLIF-steun voor investeringen

Via het Agentschap Landbouw en Zeevisserij kan VLIF-steun worden verkregen voor de aanleg van een overdekte vul- en spoelplaats, al dan niet met een zuiveringssysteem voor restvloeistoffen. Meer informatie vind je hier. 

Wanneer je kiest voor een overdekte vul- en spoelplaats in combinatie met een zuiveringssysteem, kom je bovendien in aanmerking voor 5% extra steun via de IPM-claim.
Jonge landbouwers kunnen daar nog eens 10% extra steun bovenop krijgen.

Meer info

Elise Vandewoestijne