In de biologische tomatenteelt groeit de aandacht voor circulaire productiesystemen. Naast bemesting en gewasbescherming vormen ook de materialen die tijdens de teelt worden gebruikt een belangrijke uitdaging. Teelttouwen, clips en trosbeugels zijn vaak gemaakt van kunststof en belanden na afloop van de teelt bij het restafval. Maar kunnen composteerbare alternatieven een duurzaam én praktisch alternatief bieden?

Om die vraag te beantwoorden testte Viaverda in 2025 een breed gamma aan composteerbare en alternatieve ophangsystemen in een verwarmde biologische trostomatenteelt. Daarbij werden verschillende types touwen, clips, trosbeugels en innovatieve ophangsystemen met elkaar vergeleken op gebruiksgemak, betrouwbaarheid en arbeidsefficiëntie.

Touwen

De resultaten zijn veelbelovend. De meeste composteerbare touwen bleken voldoende sterk voor een volledige teeltcyclus. Van de 860 bevestigingstouwen in de proef braken er slechts zes. Wel bleek dat de keuze van het materiaal belangrijk blijft. Sommige touwen zijn gevoeliger voor UV-straling of slijtage ter hoogte van de bevestiging.

Clips en trosbeugels

Ook bij clips en trosbeugels presteerden de biodegradeerbare alternatieven minstens even goed als de klassieke kunststofvarianten. Sommige composteerbare clips sloten zelfs gemakkelijker dan standaard kunststof clips. De compatibiliteit tussen touw en clip bleek echter een belangrijk aandachtspunt: niet elk systeem werkt even goed in elke combinatie.

Naast duurzaamheid speelt ook arbeid een grote rol. Kleine verschillen in het ontwerp van haspelsystemen kunnen een merkbare invloed hebben op werkcomfort en tijdsbesteding. Systemen met vrije touwlengte besparen bijvoorbeeld tijd bij het uithangen, terwijl kortere haspels extra handelingen vereisen tijdens het zakken van de planten.

Daarnaast werden ook alternatieve ophangsystemen zoals Reel Hook en QLIPR geëvalueerd. Vooral het QLIPR-systeem viel op door zijn sterke reductie van afvalstromen. Hierbij wordt na de start van de teelt vrijwel geen touw meer gebruikt en worden planten ondersteund met herbruikbare metalen stangen en klemmen. Zulke systemen vragen wel een aangepaste werkwijze en een andere organisatie van het teeltmanagement.

Belangrijk om te vermelden is dat binnen deze proef de materialen niet effectief werden gecomposteerd. Er kunnen dus nog geen uitspraken worden gedaan over de praktische composteerbaarheid of afbraaksnelheid onder praktijkomstandigheden. Verdere evaluatie van compostering en economische haalbaarheid blijft daarom noodzakelijk.

De algemene conclusie is duidelijk: composteerbare ophangsystemen bieden reële perspectieven voor biologische tomatentelers in verwarmde kas die hun afvalstromen willen verminderen.

Meer info

An Van de Walle