Het Waarnemings- en Waarschuwingssysteem van Viaverda ondersteunt siertelers en groenvoorzieners al 30 jaar met onmisbare informatie, praktische waarschuwingen en waardevolle kennisoverdracht. Het helpt hen duurzaam, efficiënt en gezond te werken en vormt zo een essentiële pijler voor een veerkrachtige sierteeltsector en groenvoorziening. Dit 30‑jarig jubileum vierden we op woensdag 3 juni 2026 samen met onze leden in de prachtige Plantentuin Meise.

Liesbet Van Remoortere, die samen met Bart Haleydt adviseur is van de waarnemingen en waarschuwingen, heette de aanwezigen welkom.

In de voormiddag vond een studievoormiddag plaats.

Het kasteel van Boechout vormde het prachtige decor van het studieprogramma en de feestlunch.	Deze feestviering 30 jaar waarschuwingen voor sierteelt en groenvoorziening was enkel voor leden.	De aanwezigen kregen ook een video te zien, waarin verschillende aspecten van de dienst aan bod kwamen.

De aanwezigheid van Patricia De Clercq, administrateur‑generaal van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij, onderstreepte het belang van het Waarnemings- en Waarschuwingssysteem voor sierteelt en groenvoorziening van Viaverda. Ze benadrukte dat plagen en ziekten een grote economische bedreiging vormen voor deze exportgerichte sector, een risico dat door klimaatverandering en nieuwe exotische plagen alleen maar toeneemt. 

Volgens Patricia De Clercq blijft gewasbescherming noodzakelijk, maar heeft de sector de principes van geïntegreerde gewasbescherming (IPM) sterk omarmd. "Dankzij resistente cultivars, hygiëne, monitoring, mechanische en biologische bestrijding en een nauwkeurige opvolging is de afhankelijkheid van chemische middelen sterk verminderd."

Deze tools moeten precies op het juiste moment worden ingezet. En precies dat is de kern van het Waarnemings- en Waarschuwingssysteem: telers helpen om op het juiste moment de juiste behandeling toe te passen. Dat verhoogt de efficiëntie, verlaagt kosten en beperkt de milieu‑impact. Daarom blijft ons agentschap de waarschuwingssystemen in de verschillende sectoren graag ondersteunen.

 

Kennis en correcte toepassing

De waarschuwingsberichten gaan ook naar professionele groenvoorzieners. "Ik was bijzonder blij dat de Vlaamse regering en de collega's van het departement Omgeving ook middelen aan Viaverda toekende om de principes van IPM verder te implementeren bij tuinaannemers en groendiensten. Daarbij zal de focus nog sterker op preventie liggen."

"Toch blijven waarschuwingen hier ook cruciaal om correct bij te sturen wanneer nodig. Het is immers immens belangrijk dat alle professionele gebruikers van gewasbescherming, dus niet enkel de telers, goede praktijken binnen de wettelijke regels volgen. Enkel dan kunnen we ongewenste verspilling of ongelukken vermijden en de verschillende middelen in de toolbox houden. Ik juich dan ook toe dat, naar analogie met Vegaplan in de productiesectoren, het GroenGek(l)eurd-certificaat voor tuinaannemers werd opgericht waarbij kennis en correcte toepassing van IPM een belangrijk hoofdstuk vormt. Elke tuinaannemer zou dit moeten behalen, om te tonen dat hij die kennis heeft." 

Liesbet Van Remoortere, adviseur waarschuwingen.	Patricia De Clercq, administrateur-generaal van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij.

Bruno Gobin, directeur van Viaverda, schetste de geschiedenis van 30 jaar Waarnemingen en Waarschuwingen, een van de fundamenten van Viaverda. Het systeem begon klein in 1996 met een eerste bericht over coniferenspintmijt, op initiatief van Frans Goossens. Dankzij Europese financiering werd het uitgebreid met taxus- en bladsnuitkevers. Medewerkers zoals Laurent Bernaerts, Jan Gouwy en later Liesbet Van Remoortere bouwden het verder uit.

"Het aantal waarschuwingen groeide mee met het aantal plagen, er kwamen fiches, voordrachten, veldbezoeken en microscopiesessies. De kern blijft het waarschuwingsbericht, tijdig in de mailbox en op de website, mogelijk gemaakt door middelen van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij en een beperkte bijdrage van professionelen", aldus Bruno Gobin. Naast de terugblik keek Bruno Gobin ook vooruit. De waarschuwingen blijven heel relevant voor siertelers, groenvoorzieners, de overheid en andere stakeholders. 

 

Overheden en stakeholders

Het systeem blijft essentieel, zowel voor siertelers als voor groenvoorzieners. "Tuinen bevatten veel verschillende waardplanten  en kennis over organismen is niet vanzelfsprekend. Tuinaannemers moeten ook voldoen aan IPM‑regelgeving. Viaverda zal sterker inzetten op preventie via kennis over bodembeheer, plantkeuze, biodiversiteit en waterhuishouding. Het systeem ondersteunt bovendien het GroenGek(l)eurd‑certificaat als beslissingsinstrument."

Volgens Bruno Gobin scoort het Vlaamse W&W‑landschap sterk door zijn diversiteit en sectorspecifieke aanpak. Via het W&W 2.0‑samenwerkingsproject kunnen praktijkcentra van elkaar leren en hun systemen verder verbeteren.

Bruno Gobin, directeur Viaverda.	Peter Berx, keynotespreker.

Liesbet Van Remoortere nam uitgebreid de tijd om Frans Goossens, een van de stichters en grote bezieler van het waarnemings- en waarschuwingssysteem, te bedanken voor zijn inzet, passie en engagement.

Keynotespreker Peter Berx bracht vervolgens een boeiende voordracht over insecten, het geflipte leven van zespotigen en andere vreemde beesten. “Insecten zijn de onzichtbare helden van onze ecosystemen. Ze hebben de gekste levenswijzes, de meest ingenieuze relaties en spelen een cruciale rol in de natuur. Van meesterlijke vermommingen tot onwaarschijnlijke samenwerkingen: hun wereld is een bron van verwondering.” Hij nam de deelnemers mee op reis door deze fascinerende microkosmos.

Voor de feestlunch gaf Koen Es, directeur publiekswerking van Plantentuin Meise, nog een kort overzicht van wat de Plantentuin Meise precies inhoudt, wat de instelling allemaal doet en hoe het masterplan verder wordt uitgerold. "Plantentuin Meise is een van de grootste botanische tuinen van Europa en een plek waarop we bijzonder trots mogen zijn."

Koen Es, directeur publiekswerving Plantentuin Meise.	Frans Goossens en Liesbet Van Remoortere.

Na de studievoormiddag volgde een smakelijke feestlunch. Dankzij het mooie weer konden de deelnemers buiten gezellig tafelen en bijpraten. Daarna werden ze, op basis van hun vooraf opgegeven voorkeur, in groepjes verdeeld voor een rondleiding langs verschillende locaties in de Plantentuin Meise.

Zo stonden onder meer het Plantenpaleis, de Oranjerie, het Rhododendronbos, de Rozentuin, de Inheemse Floratuin, de Zadenbank, het Bloementheater, het HOUTlab, de Eilandtuin, de Groene Ark en de demosite van het EXPBIO‑project op het programma.

Over de middag was het genieten van een smakelijke feestlunch.	Tijd voor de start van de rondgang: de verschillende groepjes vormen zich.	Het HOUTlab was een van de vele aandachtspunten.

Er werd ook een bezoek gebracht aan de Inheemse Floratuin.	Plantentuin Meise is een van de grootste botanische tuinen van Europa.	Deelnemers wagen zich op houten blokken in de Eilandtuin.

 

Meer info

Liesbet Van Remoortere
Bart Haleydt

 

Deze feestviering werd georganiseerd door Viaverda en kaderde binnen de Waarnemingen en Waarschuwingen voor sierteelt en groenvoorziening, met de financiële steun van de Vlaamse overheid.