Op dinsdag 27 oktober 2026 werd tijdens een inspiratievoormiddag in Hamme 5 praktische tips rond succesvol vergroenen van de publieke ruimte toegelicht vanuit 3 lopende Leader Waasland-projecten en het provincieproject Groenblauwe plekjes.

Projecten rond duurzame vergroening

Viaverda is trekker van het Leader Waasland project ‘Tuinstraten brengen het landschap tot in de dorpskern’,  waarbij wordt ingezet op de realisatie van een tuinstraat in de gemeente Stekene. Binnen dit project wordt Stekene ondersteund vanuit Viaverda, Commons Lab, VVOG en Infopunt Publieke Ruimte bij het participatieproces met de bewoners, gemeentelijke diensten en handelszaken, het becijferen van de voordelen van een tuinstraat en beplantingsadvies.

De studievoormiddag kaderde in nog drie andere projecten

• Het Leader Waasland project ‘Verbindend groen’, waar Interwaas 41 geveltuinen realiseerde in Sint-Gillis-Waas en Hamme.
• Het Leader Waasland project ‘Kieldrecht’, waar gemeente Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht een speelplein in Kieldrecht herinrichtte en proefopstellingen voor ontharding zal plaatsen in de centrumwijk.
• Het ‘Groenblauwe plekjes’ project, waar provincie Oost-Vlaanderen inzette op quick-wins voor de vergroening van het openbaar domein in de gemeenten Sint-Gillis-Waas, Hamme, Stekene, Moerbeke en Temse.

Vijf tips voor duurzaam vergroenen werden met de ruim 30 geïnteresseerden gedeeld.	De studievoormiddag bewees eens te meer het belang van kennisdeling.

Vijf praktische tips voor duurzamer vergroenen

Vanuit deze projecten werden met de ruim 30 aanwezigen vijf praktische tips gedeeld.

1. Een eerste tip focuste op de participatie met en communicatie naar bewoners vanuit het tuinstraten en het Kieldrecht-project door Commons Lab en Gemeente BKZ. Bij beide projecten werd, ondanks de goeie intenties om omwonenden te betrekken, toch heel veel tegenstand ervaren voor de geplande veranderingen. Er werd dieper ingegaan op mogelijke valkuilen tijdens zo'n participatieproces en de noodzaak om dit voor elke herinrichting uit te voeren. Het eerlijke delen van de ervaringen uit dit proces werd door de aanwezigen sterk geapprecieerd.
2. De tweede tip door VVOG ging dieper in op het betrekken van alle gemeentelijke diensten bij herinrichtingsprojecten. Een overleg tussen dienst mobiliteit en wegen, groendienst, communicatiedienst en dienst jeugd voor aanvang van de werken zorgt ervoor dat de ruimte vaak zo mulitfunctioneel mogelijk kan worden ingericht. Daarnaast is het ook essentieel om ook terreinploegen altijd te bevragen, vermits zij vaak praktische inzichten hebben.
3. Een derde tip door Commons lab behandelde het belang van het collectieve verhaal in het openbaar domein voor sociale cohesie. Als bewoners zich mede-eigenaar voelen van hun straat, dragen ze hier beter zorg voor en resulteert dit in duurzamere groenzones op de lange termijn. Door hen vroeg te betrekken in het participatieproces en ze ook deels mee te laten werken en beslissen, wordt dit gecreeërd. In het tuinstraat-project in Stekene werd dit aangepakt door het gezamelijk planten van de proefopstellingen en de mogelijkheid om te stemmen op de plantpakketten die uiteindelijk in de straat zullen komen.
4. De vierde tip door Viaverda toonde hoe je de voordelen van vergroening in publieke ruimte kan maximaliseren en in de kijker zetten. In de Stadionstraat in Stekene werd de luchtkwaliteit in de straat gemeten door NO2-samplers aan de huizen van bewoners te hangen, werden hittemetingen uitgevoerd in de straat en onder de proefopstellingen, een verkeerstelling voor straatvinken uitgevoerd en werd een leefbaarheidsonderzoek door enkele bewoners ingevuld. Door deze metingen te herhalen na realisatie van de werken, worden de voordelen verder in de kijker gezet én zijn de bewoners weer meer betrokken in het proces. Ook een Bioblitzmoment, waarbij alle planten- en diersoorten in de omgeving worden geïnventariseerd via Obsidentify, kan de meerwaarde van een ingreep naar biodiversiteit aantonen.
5. De vijfde tip 'KISS: Keep it simple (stupid)' door Interwaas en provincie Oost-Vlaanderen toonde dat bepaalde ingrepen soms ook eenvoudig en snel kunnen gaan. Bij het project Verbindend groen alsook voor de realisatie van sommige Groenblauwe plekjes was weinig extra overleg en participatie vereist. Sommige locaties zijn eenvoudig te ontharden en vergroenen en kunnen zo versneld extra ecologische stapstenen voorzien in het Waasland.

Plaatsbezoek aan groenblauwe realisatie

De voormiddag werd afgesloten met een plaatsbezoek aan de wijk Schaubroek in Hamme, waar op 3 locaties een groenblauwe realisatie werd toegelicht door Kiemkracht. Het was een boeiende voormiddag met veel interessante discussies.

Meer info

Sandy Adriaenssens
 

Dit artikel kadert in het project 'Tuinstraten brengen het landschap tot in de dorpskern'.